Mrbeansdream's Blog

evergreenlife

Stress ở trẻ sơ sinh ảnh hưởng lâu dài tới não bộ.Phần I, II: Nguyên nhân và cơ chế sản sinh stress

Posted by mrbeansdream on Tháng Tám 21, 2009

Điều gì gây nên stress ở trẻ sơ sinh?

Những nghiên cứu trên cơ thể người và động vật đều cho thấy một số nhóm nguyên nhân gây stress. Hiển nhiên, những đau đớn khi phải điều trị do bệnh tật, dị ứng sữa bột, thực phẩm hay những bạo hành về thể chất đều là các nguyên nhân đầu tiên gây stress cho trẻ. Tuy nhiên nhưng những tác động này không phải là mục tiêu chính đề cập tại đây.
Các nghiên cứu về thái độ hành vi của con người cho thấy các nguyên nhân có thể dẫn tới hiện tượng stress kinh niên, kéo dài gây ảnh hưởng lâu dài đối với trẻ bao gồm:

– Cho trẻ khóc trong khi bố mẹ thờ ơ không quan tâm;
– Không cho trẻ ăn, trẻ bị bỏ đói;
– Không giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi trẻ bị làm phiền hoặc khi trẻ bị mệt
– Hạn chế body contact trong quá trình cho trẻ ăn, trong suốt cả ngày hoặc khi trẻ quấy khóc vào ban đêm;
– Ít quan tâm chăm sóc, khuyến khuyến động viên, giao tiếp hoặc chơi với trẻ

Khi những động thái này diễn ra thường xuyên sẽ gây nên việc thường xuyên phóng thích sớm và ở mức độ cao các hormones stress trong khi sản sinh một lượng thấp hơn các hormone có lợi. Cách thực hành này đã được khuyến khích trong thế kỷ trước với hình thức áp dụng việc cho trẻ ăn theo thời gian biểu,” đừng nuông chiều trẻ nhỏ”, nuôi trẻ bằng sữa ngoài trong những năm tháng đầu tiên để thuận tiện cho việc cho trẻ ăn bổ sung bằng sữa sau này, cách ly với mẹ sớm kể cả ngày lẫn đêm.
Trong khi những chứng cứ cho thấy các yếu tố di truyền tạo nên hành vi thì những trải nghiệm của bé lại có tác động đến hành vi của bé. Những trải nghiệm trong giai đoạn sơ sinh có tác động mạnh mẽ nhất và lâu dài nhất đối với sự điều chinh của các horment trong giai đoạn trưởng thành, phản ứng đối với stress ,và hành vi ứng xử.Nghiên cứu cũng chỉ rõ rằng tình mẫu tử và những chăm sóc, giao tiếp về thể chất thậm chí còn có tác dụng làm dịu đi các phản ứng stress kích động thái quá do các yếu tố bẩm sinh (tố bẩm) mang tính di truyền mang lại.

Nhà nghiên cứu tâm sinh lý của Megan Gunnar và các cộng sự đã có công trình nghiên cứu trẻ sơ sinh và khẳng định lại các kết luận của các nghiên cứu trên cơ thể động vật. Trong công trình nghiên cứu này, lượng cortisol trong cơ thể trẻ sơ sinh 3 tháng tuổi được chăm sóc thường xuyên sẽ ít lượng cortisol hơn trẻ không được chăm sóc thường xuyên. Tương tự như thế, trẻ 18 tháng tuổi thuộc nhóm ít được chăm sóc có lượng horemone stress cao hơn thông thường. Kết quả nghiên cứu ở trẻ 2 tuổi tiếp tục cho thấy lượng cortisol tích lũy cao hơn và có xu hưỡng sợ hãi và ức chế. Ngược lại với kết quả cho thấy ở nhóm trẻ được nuôi nấng trong tình mẫu tử. Những phát hiện mới cũng khẳng định những quan điểm này. Dr. Gunnar công bố mức độ bị stress mà trẻ sơ sinh trải nghiệm định hình phản ứng của não bộ đối với stress trong lâu dài. Và chính điều này sau đó sẽ ảnh hưởng tới trí nhớ cũng như cảm xúc của trẻ.

Cơ chế sản sinh stress

Trục vùng hạ đồi- tuyến yên- thượng thận HPA (hypothalamic–pituitary–adrenocortical ) là mối liên hệ giữa một bộ phận cụ thể của não bộ và thượng thận, là hiệu chỉnh các phản ứng stress chính. Trong khi một số hormones chỉ đạo các phản ứng stress, thường là trong mối giao hòa với các hormone khác hoặc với một số hormone có thể hoạt động với nhiều chức năng, cortisol là một hormone điển hình nhất của trạng thái stress. Nó là đối tượng của rất nhiều báo cáo khoa học gần đây. Trong khi bị stress, các hormones stress sẽ được phóng
thích dươi sự kiểm soát của HPA để giúp cơ thể đối phó với stress. Cortisol có thể làm tăng huyết áp và nhịp tim, tăng lượng đường trong máu, gián đoán quá trình tiêu hóa và hoạt động của thận.

Phản ứng cortisol làm tăng nhịp đập của tim, đường trong máu và hoạt động của não bộ.
Nếu trẻ phải liên tục chịu đựng những stress căng thẳng – bất lợi kéo dài
lượng cortisol sẽ tăng lên rõ rệt. Lượng cortisol gia tăng thường xuyên cũng như sự điều chỉnh về chức năng cũng như về hormone diễn ra trong cơ thể trẻ diễn ra cùng với sự gia tăng này liên quan mật thiết tới những thay đổi của não bộ. Những thay đổi này có thể dẫn tới sự gia tăng các phản ứng của cơ thể như huyết áp, nhịp tim. Những phản ứng này bất đầu khá sớm. Trẻ sơ sinh càng bị stress sớm thì lượng cortisol phóng thích càng cao lượng cortisol tích lũy để phản ứng lại tác nhân gây stress càng lớn ( khả năng bị kích thích/ kích động càng cao)

Khi bị stress thường xuyên làm cho lượng hormone stress tích lũy liên tục ở mức cao sự phát triển của não bộ sẽ bị ảnh hưởng của những tác độngt tiêu cực. Một số lý thuyết tiến bộ thậm chí còn cho rằng nếu để những stress bị đẩy lên cao độ sẽ gẫn tới xu thế hành vi bạo lực, hung hãn và hội chứng dậy thì sớm ở trẻ.

Các công trình nghiên cứu cũng cho thấy những trẻ sơ sinh được chăm sóc, vỗ về về thể chất thường xuyên sẽ có mức crostol thấp hơn so với trẻ em ở trong hoàn cảnh ngược lại.


To be continued

Phần III: Stress sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển của não bộ trẻ như thế nào?

Các bài viết liên quan

An thần, ngủ ngon, giảm stress với GABA

Cách bạn chăm sóc bé có thể ảnh hưởng tới IQ của bé

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: